Serwer komputerowy

Serwer to w informatyce program lub urządzenie (komputer), którego zasadniczym zadaniem jest współdzielenie zasobów i świadczenie usług, dostarczając określonych funkcjonalności, albo udostępniając żądane zasoby innym komputerom w sieci (klientom).

Do pojedynczego serwera może być jednocześnie podłączona większa liczba klientów, podobnie jak jeden klient może w danym momencie korzystać z wielu serwerów, przy czym procesy klienta mogą być uruchomione albo na komputerze wysyłającym żądanie, albo bezpośrednio na serwerze (po połączeniu się z nim w ramach sieci).

Współdzielenie zasobów pomiędzy serwerem a klientem odbywa się w oparciu o jeden z dwóch funkcjonujących modeli:

serwer-klient

peer-to-peer (P2P)

główna zasada działania tego modelu to podział ról pomiędzy poszczególnymi urządzeniami: jeden komputer jest serwerem (czyli zapewnia wszystkie wymagane usługi), z którego zasobów korzysta każdy podłączony do niego klient, wysyłając określone żądanie. To struktura hierarchiczna, w której serwer cały czas oczekuje na potencjalne żądania od klientów, w razie otrzymania jakiegoś przetwarza je, po czym możliwie najszybciej wysyła odpowiedź do klienta.computer-network-serwer-klient.png.
w przypadku tego modelu każdy komputer w obrębie sieci funkcjonuje jednocześnie jako serwer i klient, a więc ma równorzędną rolę ze wszystkimi innymi komputerami w obrębie sieci. Najczęściej ten model jest stosowany do usprawnienia procesu wymiany plików.

Komputer osobisty a serwer – różnice

Teoretycznie każdy komputer może pracować jako serwer. W praktyce rzadko mamy z taką sytuacją do czynienia, ponieważ pomiędzy typowymi komputerami osobistymi a komputerami serwerowymi istnieje wiele różnic. Najważniejszą jest fakt, że serwery (zwłaszcza te przeznaczone dla firm) muszą pracować nieprzerwanie przez długi okres czasu: tygodnie, miesiące, a nawet lata. Z uwagi na fakt, że wszystkie dane przechowywane są właśnie na serwer-fujitsu.pngserwerach, istnieje pewne ryzyko ich utraty w wyniku awarii sprzętu lub działania osób trzecich. Można je znacząco zredukować, stosując liczne dostępne na rynku technologie i systemy bezpieczeństwa.

Jednym z przykładów zastosowania komputera osobistego klasy PC w roli serwera jest np. korzystanie z niego jako serwera lokalnego do testowania w kontrolowanym środowisku pisanego przez siebie oprogramowania czy wyglądu tworzonej strony www przed wysłaniem jej na serwer produkcyjny. Trzeba się jednak liczyć z tym, że na potrzeby firmy moc obliczeniowa nawet wysokiej klasy komputera osobistego będzie z reguły niewystarczająca, nie wspominając o podwyższonym ryzyku awarii wynikającym z nieprzystosowania tej klasy komputerów do długotrwałej pracy z dużym obciążeniem.

Należy też pamiętać, że każda przerwa w pracy serwerów firmowych oznacza wymierne straty dla przedsiębiorstwa – nie tylko ze względu na brak dostępu do określonych danych czy strony internetowej firmy. Utrata nawet niewielkiej ilości danych w wyniku awarii serwera może być dotkliwa finansowo dla firmy. Nawet, jeśli odzyskanie całości utraconych danych okaże się możliwe (a zwykle tak nie jest), to koszty takiej operacji są wyższe niż inwestycja w odpowiedniej klasy sprzęt wyposażony w zabezpieczenia minimalizujące ryzyko wystąpienia niepożądanej sytuacji.

Dlatego właśnie serwery nie posiadają urządzeń peryferyjnych całkowicie zbędnych do ich prawidłowego działania (jak np. klawiatura czy monitor), są za to wyposażone w zduplikowane albo zmultiplikowane zasilacze (standardem są 2 sztuki na pojedynczy serwer), wiele dysków twardych o dużej pojemności, dużej prędkości przesyłu danych i o niskim zapotrzebowaniu na energię, a także dużą ilość pamięci operacyjnej (RAM).

Do standardu należą również wydajne, wielordzeniowe procesory (zwykle z rodziny Xeon) o mocy obliczeniowej wielokrotnie przekraczającej tę uzyskiwaną przez standardowe komputery osobiste. Serwery wyposaża się w dedykowane serwerowe płyty główne pozwalające zainstalować jednocześnie od dwóch do nawet kilkunastu procesorów.

Ponadto dane przechowywane na serwerach firmowych zabezpiecza się tak, by każdy użytkownik miał dostęp jedynie do tych informacji, które są mu niezbędne do wykonywania obowiązków służbowych i nie miał możliwości modyfikacji oprogramowania oraz plików kluczowych dla działania serwera.

 

Rodzaje serwerów firmowych

 

Do najbardziej typowych ról serwerów w firmach należą:

serwer plików

 

(stworzony jako swego rodzaju magazyn danych i przestrzeń dyskowa dla wszystkich użytkowników danej sieci),

serwer druku

 

(obsługuje wszystkie zadania związane z drukowaniem – między innymi kolejkowanie wydruków zleconych przez użytkowników, formatowanie wydruków czy raportowanie ilości stron wydrukowanych w określonym przedziale czasowym),

 

serwer internetowy

 

(zadaniem takiego serwera jest realizowanie określonych usług sieciowych dla użytkowników danej sieci, jak np. dostęp online do stron www),

 

serwer FTP

 

(służy do przechowywania i przesyłania plików, szczególnie dużego rozmiaru – np. plików graficznych; z reguły korzystanie z serwera FTP wymaga posiadania odpowiednich danych dostępowych w postaci loginu i hasła),

serwer aplikacji biurowych

 

(zasadnicza rola tego typu serwera to udostępnianie innym komputerom w obrębie sieci oprogramowania, które zostało na nim zainstalowane – szczególnie aplikacji użytkowych),

 

serwer baz danych

 

(wydzielony serwer, którego podstawowym zadaniem jest gromadzenie informacji oraz ich przetwarzanie, porządkowanie i udostępnianie przy pomocy odpowiedniego oprogramowania),

 

serwer pocztowy

 

(serwer odpowiedzialny za pełną obsługę poczty wychodzącej i przychodzącej w danym przedsiębiorstwie).